IRIG

Prestonica Fruške gore

Mala sremska varoš Irig smestila se na južnim padinama Fruške gore, 25 kilometara južno od Novog Sada a 70 kilometara severozapadno od Beograda. Okružena padinama, potocima, jezerima, šumama, pašnjacima, vinogradima i voćnjacima Fruške gore, predstavlja nezvaničnu prestonicu ove nevelike sremske planine. Prema popisu stanovništva iz 2011. godine u opštini Irig živi 11.076 stanovnika, dok sam Irig ima 4.393 stanovnika. Irig je kao i većina drugih opština Vojvodine multietnička sredina. Većinsko stanovništvo čine Srbi koji u ukupnom broju stanovnika opštine učestvuju sa oko 80 odsto, Mađara ima oko sedam odsto, Hrvata dva odsto, dok pripadnici ostalih nacija ne učestvuju sa više od jedan odsto u ukupnom broju stanovnika opštine.
Sa svojih 226 kvadratnih kilometara površine, opština Irig spada u grupu manjih opština Vojvodine. Obuhvata grad Irig i još 11 naseljenih mesta. Pored Iriga, veće opštinsko naselje je i Vrdnik koji ima oko tri hiljade stanovnika. Opština administrativno pripada Sremskom upravnom okrugu. Na zapadu se graniči sa područjem Grada Sremske Mitrovice, na jugu sa opstinom Ruma, na istoku sa opštinom Inđija, a na severu sa Sremskim Karlovcima, područjem Grada Novog Sada i sa opštinom Beočin. Irig je dobro saobraćajno povezana sa svojom okolinom i drugim mestima Vojvodine i Srbije. Kroz sam Irig prolazi magistralni put M 21 Novi Sad-Ruma-Šabac, koji ga na jugu povezuje sa auto putem E 70 Beograd-Zagreb i sa centralnom Srbijom preko Šapca, a na severu preko Iriškog venca sa Novim Sadom i ostatkom Vojvodine.
Reljef opštine Irig čine dve posebne reljefne celine; severna planinska i južna ravničarska. Planinski deo čine obronci Fruške gore sa vrhovima Crveni čot, Kraljeva stolica i Iriški venac u zaleđu, dok južni deo pripada sremskoj lesnoj zaravni. Takozvana "donja zemlja", to jest sremska ravnica, je ratarski kraj, dok se na "gornjoj zemlji, odnosno fruškogorskim padinama gaje voćnjaci i vinogradi. Nadmorska visina područja kreće se od 150 do 450 metara, dok se sam Irig nalazi na nadmorskoj visini od 199 metara. Područje Iriga ima umereno-kontinentalnu klima sa obeležjima planinske klime na padinama Fruške gore i nizijse klime u području sremske ravnice. Prosečna godišnja temperatura iznosi 11,0 oC. Leta su topla i suva, a zime prohladne. Hidrografsku mrežu podrčja čini više potoka, vrela i izvora, dva veštačka jezera - Dobrodol u Dobrodolu i Međeš u Šatrincima, izvori mineralne vode u selu Jazak, te mineralni i termalni izvori u Vrdniku na kojima je osnovana Banja Vrdnik. Područje Iriga ljudi naseljavaju još od praistorije; počev od neolita i bronzanog doba, preko Kelta i Rimljana, do Slovena i Ugara. Irig se prvi put pominje 1225. kada je u njemu osnovan katolički manastir pavlinsko-eremitskog reda. Tokom srednjeg veka bio je jedan od većih gradova Srema. Veliki uspon je doživeo u vreme vladavine srpskih despota Sremom od 1471. do 1526. godine, kada je ovde posede imao Vuk Brankovic, u narodu poznat kao Znaj Ognjeni Vuk. U to vreme je na širem području Iriga osnovano osam srpskih manastira koji će tokom narednih vekova biti nosioci duhovnog, kulturnog i prosvetnog života Srba u Vojvodini. U XVIII veku Irig je postao razvijeno trgovačko, zanatsko i vinogradarsko mesto, jedno od najnaprednijih u Sremu. Zvali su ga "Fruškogorska prestonica". Razvoj prekida strašna kuga koja je naselje zadesila 1795. godine. Za sedam meseci koliko je harala, odnela je 2.548 žrtava i prepolovila stanovništvo Iriga. Obnova grada je brzo usledila, 1799. je izgrađen centralni deo grada sa trgom, 1804. je donet urbanistički plan naselja, 1803. je sagrađena katolička crkva, gradi se škola, u obližnjem Vrdniku 1804. je otvoren rudnik uglja, 1828 je otvorena biblioteka koja je 1842. prerasla u Srpsku čitaonicu koja predstavlja najstarije srpsko čitalište. Krajem XIX veka dolazi do ponovnog zastoja u razvoju naselja kome je ovaj put uzrok bila filoksera - bolest vinove loze koja je u periodu od 1885. do 1895. gotovo u potpunosti uništila fruškogorske vinograde. Tokom XX veka Irig je bo malo sresko mesto, koje je svoj razvoj zasnivalo na poljoprivredi. Danas se Irig prepoznaje po vinogradarstvu koje se ubrzano obnavlja od početka ovog veka, po turizmu, naročito zdravstvenom u Banji Vrdnik, po očuvanom prirodnom okruženju obližnje Fruške gore, te po bogatom kulturno-istorijskom nasleđu čiju okosnicu čine brojni Fruškogorski manastiri i stare crkve.
Irig kao retko koje mesto Vojvodine i Srbije ima povoljne uslove za raznolike oblike turizma; počev od više vrsta turizma posebnih interesa kao što su lov i ribolov na padinama Fruške gore i na veštačkim jezerima Međeš i Dobrodol, vinskog turizma čiji poklonici u iriškom kraju mogu posetiti više vinarija i degustirati čuvena fruškogorska vina, te izletničkog turizma na više fruškogorskih izletišta koja plene očuvanom i živopisnom prirodom, preko seoskog turizma na salašima pretvorenim u specifične ugostiteljsko-turističke objekte sa raznovrsnim etno sadržajima u više sela iriške opštine kao što je recimo Perkov salaš u Neradinu, do zdravstvenog turizma u Banji Vrdnik u kojoj se leče reumatska, ortopedska, neurolkoška i druga oboljenja. Svi posetioci Iriga uživaće u obilasku više Fruškogorskih manastira u okolini sagrađenih od XV do XVIII veka, tri srpske barokne crkve iz XVIII veka, jedne rimokatoličke crkve s početka XIX veka i više starih zdanja u gradu koja predstavljaju vredne kulturno-istorijske spomenike i spomenike arhitekture. Staro gradsko jezgro Iriga formirano tokom XVIII i XIX veka, danas ima status zaštićene prostorne celine i predstavlja istorijsko jezgro grada sa starim sakralnim i svetovnim građevinama. Gosti Iriga se neće pokajati ako posete i neku od brojnih privredno-turističkih, kulturnih i zabavnih manifestacija koje se svake godine organizuju u gradu i iriškim selima kao što su recimo; Dani vina u Rivici u februaru, kulturna manifestacija Vidovdanski sabor u Vrdniku u junu, Dani bostana u Rivici u avgustu, Patlidžinijada u Neradinu u septembru, te manifestacija posvećena vinogradarstvu i vinu Pudarski dani koja se održava u Irigu tokom septembra.

KRUŽNE TURE - IRIG
Crkva Svetog Teodora Tirona
Crkva Svetog Nikole
Crkva Uspenja Bogorodice
Srpska čitaonica
Fruškogorski manastiri na području opštine Irig
Crkva Svetog Jovana Preteče u Vrdniku
Vrdnička kula
Crkva Svetog Nikole u Jasku
Etno kuća Jazak
Crkva Svetog Nikole u Neradinu
Crkva Sretenja Gospodnjeg u Krušedolu
Izletišta u okolini Iriga
Izletište Iriški venac
Izletište Zmajevac
Izletište Brankovac
Jezero Međeš
Jezero Dobrodol
Iriško vinogorje
ZDRAVSTVENI TURIZAM
Banja Vrdnik



| Za članove . . . |
| Paunpress - početna |



Druge destinacije u Srbiji:

ALEKSINAC | ZRENJANIN | APATIN | ARANĐELOVAC | ARILJE | BAČ | BAČKA PALANKA | BAČKA TOPOLA | BAČKI PETROVAC | BAJINA BAŠTA | BANJA KOVILJAČA | BEČEJ | BELA CRKVA | BOR | ČAČAK | ĆUPRIJA | DESPOTOVAC | DIVČIBARE | GUČA I DRAGAČEVO | FRUŠKA GORA | GOLUBAC | GORNJI MILANOVAC | INĐIJA | IVANJICA | JAGODINA | KANJIŽA | KIKINDA | KLADOVO | KNJAŽEVAC | KOPAONIK | KOSJERIĆ | KOVAČICA | KOVIN | KRAGUJEVAC | KRALJEVO | KRUŠEVAC | KULA | KURŠUMLIJA | LAJKOVAC | LESKOVAC | LJIG | LJUBOVIJA I AZBUKOVICA | LOZNICA | MAJDANPEK I DONJI MILANOVAC | MALI ZVORNIK | NEGOTIN | NIŠ | ALEKSANDROVAC | MIONICA I BANJA VRUJCI | NOVA VAROŠ I ZLATAR | NOVI BEČEJ | NOVI KNEŽEVAC | NOVI PAZAR | NOVI SAD | ODŽACI | OSEČINA I PODGORINA | PALIĆ | PANČEVO | PARAĆIN | PEĆINCI | PIROT | POŽAREVAC | POŽEGA | PRIBOJ | PRIJEPOLJE | PROKUPLJE | RAŠKA | RUMA | ŠABAC | ŠID | SJENICA I PEŠTER | SMEDEREVO | SOKOBANJA | SOMBOR | SRBOBRAN | SREMSKA MITROVICA | SREMSKI KARLOVCI | STARA PAZOVA | STARA PLANINA | SUBOTICA | SVILAJNAC | TARA | TOPOLA | TRSTENIK | UŽICE | VALJEVO | VELIKO GRADIŠTE | VRANJE | VRBAS | VRNJAČKA BANJA | VRSAC | ZAJEČAR | ZLATIBOR |