MALI ZVORNIK

Varoš sa hidroelektranom stasala

Varošica Mali Zvornik nalazi se u zapadnoj Srbiji, na desnoj obali reke Drine, 170 kilometara jugozapadno od Beograda. Nevelika teritorija opštine Mali Zvornik, od 184 kvadratna kilometra, prostire se u oblasti srednjeg Podrinja. Na severu se graniči sa Loznicom, na istoku sa Krupanjom, na jugu sa Ljubovijom, dok je sa zapada omeđuje i od Zvornika preko puta u Republici Srpskoj odvaja reka Drina. Ovo je jedna od najmlađih opština Srbije, formirana je 1955. godine. Prema popisu stanovništva iz 2002. godine u 12 naseljenih mesta opštine Mali Zvornik živi 14.076 stanovnika, dok u samom Malom Zvorniku živi 4.736 stanovnika.
Mali Zvornik se nalazi na glavnom regionalnom putu zapadne Srbije, koji ga na severu preko Loznice povezuje sa Šapcom i dalje sa Beogradom i Novim Sadom, a na jugu preko Ljubovije sa Bajinom Baštom i dalje sa Užicem i Zlatiborom. Preko mosta na Drini povezan je sa susednim Zvornikom i dalje sa Republikom Srpskom i Bosnom i Hercegovinom. S obzirom da je pogranično mesto, u njemu se nalazi granični prelaz sa Bosnom i Hercegovinom. Železnička pruga koja dolazi iz pravca Loznice i Šapca, jednim svojim krakom se završava u Malom Zvorniku, a drugim vodi preko Zvornika u Bosnu i Hercegovinu. Na ovoj pruzi se trenuto odvija samo teretni saobraćaj.
Reljef opštine Mali Zvornik je pretežno brdsko-planinskog karaktera. Uz Drinu je uzak pojas plodnog zemljišta nadmorske visine od 150 do 300 metara, koji postepeno prelazi prvo u brdovite predele nadmorske visine od 300 do 600 metara, a zatim u planiske predele okolnih planina Gučeva, Boranje i Jagodnje. Reljef ovog područja u izvesnoj meri je izmenjen izgradnjom brane za hidroelektranu "Zvornik" i stvaranjem veštačkog Zvorničkog jezera, kada je oko sedam odsto teritorije opštine Mali Zvornik potopljeno. Na području malozvorničke opštine vlada umereno-kontinentalna klima, sa blagim zimama i toplim letima.
Opština Mali Zvornik zvanično je formirana 1955. godine kada je u rad puštena Hidroelektrana "Zvornik". Naselje Mali Zvornik, najvećim delom nastalo tokom gradnje hidoelektrane, postalo je administrativno sedište novoformirane opštine. Gradnja hidroelektrane iz temelja je promenila izgled i demografsku sliku Malog Zvornika i celog srednjeg Podrinja. Zaostala kasaba je sa gradnjom hidrelektrane postepeno izrastala u urbano naselje sa novim stambenim zgradama i infrastrukturnim objektima. Poznati arhitekta Dragiša Brašovan uradio je prvi urbanistički plan Malog Zvornika. U naselje se doseljavalo sve više ljudi, neki zbog toga što su morali da se isele iz svojih sela usled formiranja akumulacionog jezera, a neki zbog posla koji su nalazili na izgradnji hidrelektrane. Mali Zvornik je 1953. imao 2.783 stanovnika, što je bilo skoro četiri puta više nego 1947. kada je počela gradnja hidrelektrane.
Godine koje su usledile nakon puštanja u rad Hidrelektrane "Zvornik" 26. sptembra 1955. bile su obeležene privrednim i ukupnim društvenim razvojem. Poslednja decenija XX veka donela je stagnaciju i nazadovanje uzrokovano blizinom ratnih sukoba u Bosni i Hercegovini i propašću društvenih preduzeća. Mali Zvornik je danas jedna od nerazvijenih opština Srbije, koja svoju razvojnu šansu vidi u poljoprivrede i turizma, za šta postoje realne mogućnosti.
Prirodne lepote i bogatstva opštine Mali Zvornik, koja se ogledaju pre svega u očuvanoj prirodi okolnih planinskih predela i vodnom bogatstvu reke Drine, pružaju idealne uslove za seoski turizam i za turizam posebnih interesa, prvenstveno ribolova i lova. U Malom Zvorniku sve je u znaku vode. Naselje se nalazi na obali Drine i veštačkog Zvorničkog jezera koji su tokom letnjih meseci prepuni kupača i ribolovaca. Vode Drine nadaleko su poznate po bogatstvu ribljeg sveta, pa u njima brojni ribolovci love pastrmku, lipljena, mladicu, klena, mrenu, skobalja, soma i štuku. Opština Mali Zvornik i Ribolovačko društvo "Drinsko jezero" svake godine krajem jula organizuju sportsko-ribolovačku manifestaciju "Somovijadu", na kojoj se ribolovci takmiče u lovu soma U Radaljskoj Banji, udaljenoj oko 10 kilometara od Malog Zvornika, sebi leka mogu naći oboleli od reume, spondiloze, išijasa i drugih reumatskih oboljenja. Iznad banje, na Radaljskoj reci, bogatoj potočnom pastrmkom, izgradnjom mini-elektrane formirana je veštačko Radaljsko jezero, koje tokom letnjih meseci posećuje veliki broj izletnika.

Kraljevo sklonište
Preko puta starog mosta u Malom Zvorniku u brdo je iskopan čitav sistem tunela i podzemnih prostorija. Ovaj svojevrsni mali grad pod zemljom napravljen je 1931. godine kao jedno od ratnih skloništa kralja i vrhovne komande. Prema kazivanju Malozvorničana, u ovom skloništu je aprila 1941 svoju poslednju noć u otadžbini proveo mladi kralj Petar II Karađorđević pre odlaska u izbeglištvo. Premda sklonište još uvek nije u potpunosti istraženo, zna se da je sistem tunela dugačak oko dva kilometra, da je izgrađen u obliku časnog krsta, da se unutra nalaze ostaci kapele, oltarski prostor, odaja za kralja, bunar sa vodom i sve drugo što je potrebno za duži boravak pod zemljom. Pretpostavlja se da je sklonište povezano sa tunelom koji vodi ispod korita Drine, koji je nastao prirodnim putem. Ovo nesvakidašnje sklonište može da bude velika turistička atrakcija Malog Zvornika.



PLANINE I JEZERA
Zvorničko jezero
Hidroelektrana "Zvornik" ANTRFILE
ZDRAVSTVENI TURIZAM
Radaljska Banja



| Za članove . . . |
| Paunpress - početna |



Druge destinacije u Srbiji:

ALEKSINAC | ZRENJANIN | APATIN | ARANĐELOVAC | ARILJE | BAČ | BAČKA PALANKA | BAČKA TOPOLA | BAČKI PETROVAC | BAJINA BAŠTA | BANJA KOVILJAČA | BEČEJ | BELA CRKVA | BOR | ČAČAK | ĆUPRIJA | DESPOTOVAC | DIVČIBARE | GUČA I DRAGAČEVO | FRUŠKA GORA | GOLUBAC | GORNJI MILANOVAC | INĐIJA | IRIG | IVANJICA | JAGODINA | KANJIŽA | KIKINDA | KLADOVO | KNJAŽEVAC | KOPAONIK | KOSJERIĆ | KOVAČICA | KOVIN | KRAGUJEVAC | KRALJEVO | KRUŠEVAC | KULA | KURŠUMLIJA | LAJKOVAC | LESKOVAC | LJIG | LJUBOVIJA I AZBUKOVICA | LOZNICA | MAJDANPEK I DONJI MILANOVAC | NEGOTIN | NIŠ | ALEKSANDROVAC | MIONICA I BANJA VRUJCI | NOVA VAROŠ I ZLATAR | NOVI BEČEJ | NOVI KNEŽEVAC | NOVI PAZAR | NOVI SAD | ODŽACI | OSEČINA I PODGORINA | PALIĆ | PANČEVO | PARAĆIN | PEĆINCI | PIROT | POŽAREVAC | POŽEGA | PRIBOJ | PRIJEPOLJE | PROKUPLJE | RAŠKA | RUMA | ŠABAC | ŠID | SJENICA I PEŠTER | SMEDEREVO | SOKOBANJA | SOMBOR | SRBOBRAN | SREMSKA MITROVICA | SREMSKI KARLOVCI | STARA PAZOVA | STARA PLANINA | SUBOTICA | SVILAJNAC | TARA | TOPOLA | TRSTENIK | UŽICE | VALJEVO | VELIKO GRADIŠTE | VRANJE | VRBAS | VRNJAČKA BANJA | VRSAC | ZAJEČAR | ZLATIBOR |