ČAČAK

Znameniti kraj naprednih ljudi

Čačak se nalazi u središnjem delu centralne Srbije, u zapadnom Pomoravlju, 150 kilometara južno od Beograda. Grad se smestio na obalama Zapadne Morave, u plodnoj Čačanskoj kotlini koja se prostire između planina Jelice na jugu, Ovčara i Kablara na zapadu, Vujna na severu i Kraljevačke kotline na istoku. To je područje dodira Šumadije i dinarskih brdsko-planinskih predela. U administrativno-upravnoj organizaciji Srbije, Čačak ima status grada. Pripada Moravičkom okrugu, zajedno sa opštinama Gornji Milanovac, Lučani i Ivanjica. Prostire se na površini od 636 kvadratnih kilometara. Po popisu stanovništva iz 2002. godine na teritoriji grada Čačka, u 58 naseljenih mesta, živi 117.072 stanovnika, dok u samom Čačku živi 73.217 stanovnika.
Čačak je dobro saobraćajno povezan sa ostalim delovima Srbije. Nalazi se na raskrsnici puteva koji povezuju zapadnu i centralnu Srbiju. Iz Beograda se u Čačak stiže Ibarskom magistralom preko Rudnika i Gornjeg Milanovca, koja se kod Čačka račva na pravac prema Kraljevu na jugositoku sa odvajanjem kod Mrčajevaca za Kragujevac i na pravac za Užice i Zlatibor na zapadu. Kroz Čačak prolazi železnička pruga Stalać - Požega, koja povezuje prugu Beograd - Niš u Stalaću na istoku sa prugom Beograd - Bar u Požegi na zapadu.
Reljef čačanskog kraja obeležava izražena raznolikost, od ravničarskog zemljišta u Čačanskoj kotlini čija se nadmorska visina kreće od 200 do 300 metara, preko brežuljkasto-brdovitih predela nadmorske visine od 300 do 500 metara, pa do planinskih predela čija nadmorska visina ide do nepunih 1.000 metara. Grad Čačak se nalazi na nadmorskoj visini od 242 metra. Čačanska kotlina se prostire pravcem zapad - istok, od Ovčarsko-kablarske klisure na zapadu do Kraljevačke kotline na istoku. Dugačka je oko 40 kilometara, a njena srednja širina iznosi oko pet kilometara. Kroz nju protiče Zapadna Morava. To je veoma plodno područje, bogom dano za poljoprivredu. Brdsko-brežuljkasti predeo Čačka, kao prelazno blago zatalasano zemljište između ravničarskog i planinskog područja, zahvata oko trećinu površine opštine i prepoznaje se po rodnim voćnjacima. Planinski predeo Čačka, netaknute prirode, predivnih planinskih pejsaži, bogatog biljnog i životinjskog sveta, čine planine Jelica, Ovčar, Kablar i Vujan. Posebnu celinu reljefa čačanskog kraja čini Ovčarsko-kablarska klisura koju krase rečni meandri Zapadne Morave koja se provlači i krivuda između oštrih i visokih planinskih liticaOv;ara i Kablara. U Čačku i njegovoj okolini vlada umereno-kontinentalna klima. Srednja godišnja temperatura iznosi 10,5o C. Najtopliji mesec je avgust sa prosečnom temperaturom od 22,7o C, dok je najhladniji mesec januar sa prosečnom temperaturom oko 0 o C.
Arheološka nalazišta otkrivena na području Čačka svedoče o postojanju ljudskih zajednica na ovom prostoru još u doba praistorije, od 5500. do 3200. godine pre nove ere. O kontinuitetu života u čačanskom kraju govore i humke iz XV, IX i VI veka pre nove ere pronađene na lokalitetu u Mojsinju, kao i lokalitet u selu Atenici gde je otkrivena ilirska kneževska grobnica sa izuzetno vrednim predmetima od srebra, zlata i stakla iz VI i V veka pre nove ere. U vreme rimske dominacije prostorom Balkana od I do V veka, na području današnjeg Čačka nalazilo se veće rimske naselje sa termama čiji su ostaci otkriveni u centru grada. U vreme Vizantije tokom VI veka na planini Jelici postojao je utvrđeni grad na visu Gradina, za koje se pretpostavlja da je bilo administrativni i verski centar celog područja. U vreme uspostavljanja srpske srednjovekovne države Stefana Nemanje u drugoj polovini XII veka, područjem Čačka je upravljao Nemanjin brat Stracimir. On je podigao manastir Gradac.koji je bio sedište episkopije, a kasnije mitroplije. Čačak se pod imenom Gradac pominje u Studeničkom tipiku pisanom 1208. godine. Prvi pisani pomen imena Čačak nalazi se u jednom sudskom spisu Dubrovačkog arhiva iz 1408. godine.
Čačani su tokom turske vladavine delili sudbinu celog srpskog naroda, tlačenog, raseljavanog, ubijanog, sve vreme pružajući otpor Turcima, kako boreći se na strani Austrijanaca u njihovim ratovima protiv Turaka, tako i masovnim učešćem u Prvom i Drugom srpskom ustanku. Čačak je od Turaka u Prvom srpskom ustanku oslobođen u proleće 1804. godine. Odmah nakon propasti Prvog srpskog ustanka u selu Trnavi kod Čačka septembra 1814. izbila je Hadži-Prodanova buna koju su Turci u krvi ugušili. Najveća bitka sa Turcima u Drugm srpskom ustanku vođena je na brdu Ljubiću kod Čačka u proleće 1815. godine.
U Srbiji kneza Miloša Obrenovića, nakon Drugog srpskog ustanka, Čačak stasava u nahijsko sedište. Mesna crkva je obnovljena 1834. a gimnazija otvorena 1837. godine. Sredinom XIX veka Čačak je imao oko 1.500 stanovnika. Do početka XX veka intenzivno se razvija poljoprivreda, zanatstvo, trgovina. Železnička pruga u Čačak je stigla 1911. godine, što je dalo novi zamah razvoju. Čačak je između dva svetska rata od varoši sa 5.000 stanovnika 1918. godine stasao u varoš sa 13.000 stanovnika 1941. godine. Nakon Drugog svetskog rata usledila je obnova i industrijalizacija. Sagrađena su mnoga preduzeća, ali ne i veliki industrijski giganti kakve je socijalistička vlast gradila u mnogim mestima Srbije, tako da lokalno stanovništvo nije bilo skoncentrisano u velikim preduzećima već je radilo u manjim preduzećima i bilo više okrenuto ličnoj radnoj inicijativi. Kada je došlo vreme tranzicije i tržišne ekonomije tokom 90-ih godina minulog veka, ovo se ispostavilo kao velika prednost Čačana koji su se brzo i lako preorijentisali. Osnovali su veliki broj privatnih preduzeća koja su odmah na početku tranzicije stekla dobre tržišne pozicije. Čačak je za nekoliko godina izrastao u jedno od mesta Srbije sa najintenzivnijim razvojem privatnog preduzetništva. Danas je jedan od najrazvijenijih gradova Srbije, sa velikom industrijskom i poljoprivrednom proizvodnjom, intenzivnom trgovinom i visokim standardom svojih žitelja.

KRUŽNA PUTOVANJA - ČAČAK
Narodni muzej Čačka
Konak gospodara Jovana Obrenovića
Rimske terme
Bogorodica Gradačka - crkva Vaznesenja Hristovog
Umetnička galerija "Nadežda Petrović"
Spomenik Nadeždi Petrović
Nadežda Petrović ANTRFILE
Spomenik vojvodi Stepi Stepanoviću
Spomenik "Četiri vere"
Spomenik Vladislavu Petkoviću Disu
Vladislav Petković Dis ANTRFILE
Spomen-kompleks na Ljubiću
Arheološko nalazište Gradina Manastir Vujan
Ovčarsko-kablarski manastiri
ZDRAVSTVENI TURIZAM
Ovčar Banja
Banja Gornja Trepča



| Za članove . . . |
| Paunpress - početna |



Druge destinacije u Srbiji:

ALEKSINAC | ZRENJANIN | APATIN | ARANĐELOVAC | ARILJE | BAČ | BAČKA PALANKA | BAČKA TOPOLA | BAČKI PETROVAC | BAJINA BAŠTA | BANJA KOVILJAČA | BEČEJ | BELA CRKVA | BOR | ĆUPRIJA | DESPOTOVAC | DIVČIBARE | GUČA I DRAGAČEVO | FRUŠKA GORA | GOLUBAC | GORNJI MILANOVAC | INĐIJA | IRIG | IVANJICA | JAGODINA | KANJIŽA | KIKINDA | KLADOVO | KNJAŽEVAC | KOPAONIK | KOSJERIĆ | KOVAČICA | KOVIN | KRAGUJEVAC | KRALJEVO | KRUŠEVAC | KULA | KURŠUMLIJA | LAJKOVAC | LESKOVAC | LJIG | LJUBOVIJA I AZBUKOVICA | LOZNICA | MAJDANPEK I DONJI MILANOVAC | MALI ZVORNIK | NEGOTIN | NIŠ | ALEKSANDROVAC | MIONICA I BANJA VRUJCI | NOVA VAROŠ I ZLATAR | NOVI BEČEJ | NOVI KNEŽEVAC | NOVI PAZAR | NOVI SAD | ODŽACI | OSEČINA I PODGORINA | PALIĆ | PANČEVO | PARAĆIN | PEĆINCI | PIROT | POŽAREVAC | POŽEGA | PRIBOJ | PRIJEPOLJE | PROKUPLJE | RAŠKA | RUMA | ŠABAC | ŠID | SJENICA I PEŠTER | SMEDEREVO | SOKOBANJA | SOMBOR | SRBOBRAN | SREMSKA MITROVICA | SREMSKI KARLOVCI | STARA PAZOVA | STARA PLANINA | SUBOTICA | SVILAJNAC | TARA | TOPOLA | TRSTENIK | UŽICE | VALJEVO | VELIKO GRADIŠTE | VRANJE | VRBAS | VRNJAČKA BANJA | VRSAC | ZAJEČAR | ZLATIBOR |