NIŠ

Zavičaj Konstantina Velikog

Niš, jedan od najstarijih gradova Balkana, treći grad po veličini u Srbiji, nalazi se 238 kilometara jugoistočno od Beograda, na reci Nišavi, nedaleko od njenog ušća u Južnu Moravu. Od davnina je bio na raskrsnici balkanskih i evropskih puteva koji povezuju Evropu sa Bliskim Istokom. U Nišu se danas drumski i železnički saobraćajni pravac koji dolazi sa severa, iz pravca Beograda, račva na pravac ka jugu, prema Skoplju, Solunu i Atini, i na pravac ka istoku, prema Sofiji, Istanbulu i dalje ka Bliskom Istoku. Na teritoriji grada Niša, kao posebnoj administrativnoj oblasti Srbije koja obuhvata uže gradsko područje Niša, Nišku Banju i još 68 prigradskih i seoskih naselja, prema popisu stanovništva iz 2002. godine živi 250.518 stanovnika. U samom Nišu živi 173.724 stanovnika.
Niš se nalazi u plodnoj ravnici, u Niškoj kotlini, sa obe strane reke Nišave, na nadmorskoj visini od 194 metra. Okružen je brdima Hum, Vinik i Kamenički vis na severoistoku, dok se na južnoj strani grada nalaze Gorica i Bubanj. Područje Niša ima umereno-kontinentalnu klimu. Srednja godišnja temperatura iznosi 11 oC. Najtopliji mesec je jul sa prosečnom temperaturom oko 21 oC, a najhladniji januar sa srednjom temperaturom oko 0 oC.
Pored toga što se u Nišu račvaju putevi za Bugarsku i Tursku na istoku i za Makedoniju i Grčku na jugu, iz njega vode i putevi prema Zaječaru na severoistoku i dalje prema Rumuniji, kao i prema Prištini na jugozapadu i dalje prema Jadranskom moru. Uz razuđenu drumsku i železničku mrežu, Niš ima i vazdušnu luku - Aerodrom "Konstantin Veliki" koji ima status međunarodnog aerodroma.
Šire područje Niša ljudi su naseljavali još u praistoriji, u doba neolita i ranmog bronzanog doba, o čemu svedoče arheološki nalazi na lokalitetima Bubanj i Humska čuka. Po predanju grad Niš je sagradio kraljević Niša kamenom s obližnje Humske čuke. Do dolaska Rimljana, na ovim prostorima su živeli Dardanci, Kelti i Iliri. Veće naselje podigli su Kelti u III veku pre nove ere. Dali su mu ime Naissa po reci Nišavi koju su zvali Navissos - Vilina reka. Rimljani su Naissu osvojili u I veku pre nove ere. Nazvali su je Naissus. Grad na Nišavi Rimljani su graadili i razvijali kao vojno utvrđenje, važnu raskrsnicu i trgovački centar provincije Gornje Mezije. U Naisu se 274. godine rodio jedan od najvećih vladara Rima, Flavije Valerije Konstantin, poznat kao car Konstantin Veliki. Za vreme njegove vladavine grad doživljava procvat. Postaje značajan ekonomski, vojni i administrativni centar rimske imperije u kome Konstantin gradi svoju raskošnu letnju rezidenciju Medianu. U periodu od V do XII veka Nais se nalazi u sastavu Vizantije. Napadaju ga, razaraju i povremeno njime vladaju Huni, Sloveni i Avari. Sloveni ga, po svojoj sklonosti da zatečena imena mesta nastavljaju da koriste prilagođavajući ih svom jeziku, nazivaju Niš. Srpski župan Stefan Nemanja zauzima Niš 1183. godine, a 1189. se u njemui sastaje sa nemačkim carem Fridrihom Barbarosom u vreme drugog krstaškog pohoda. Tokom srednjeg veka Nišom su pored Vizantinaca vladali Srbi, Bugari i Mađari. U ruke Turaka prvi put je pao 1385. godine, da bi nakon Kosovskog boja 1389. Turci u njemu uspostavili svoju stabilnu vlast koja je opstala sve do 1878. kada je ponovo pripojen Srbiji. U Prvom srpskom ustanku za oslobođenje Niša vođen je 1809. godine Boj na Čegru u kome je slavno i junački poginuo vojvoda Stevan Sinđelić sa 3000 svojih boraca. Turci su nakon boja počinili veliku odmazdu nad srpskim življem. Od lobanja srpskih boraca u Nišu su podigli Ćele kulu kao opomenu Srbima kako će proći ako se drznu da ruše tursku vlast. .
Nakon oslobođenja od Turaka 11. januara 1878. godine počinje savremeni razvoj Niša. U periodu do početka XX veka Niše je nazivan drugom prestonicom Srbije, u kome je često zasedala Narodna skupština. Godine 1884. železničkom prugom je povezan sa Beogradom. Odmah po oslobođenju dobio je gimnaziju, učiteljsku školu, narodnu biblioteku, narodno pozorište i druge ustanove kulture i obrazovanja. Na početku Prvog svetskog rata 1914. i 1915. bio je ratna prestonica Srbije u kome je zasedala Vlada i Narodna skupština Srbije. Posle Prvog svetskog rata Niš postaje značajan regionalni centar novouspostavljene države i sedište Moravske banovine.kraljevine Jugoslavije. U Drugom svetskom ratu Niš je pretrpeo velika razaranja i ljudske žrtve. Nemački okupatoir je u septembru 1941. u Nišu formirao koncentracioni logor u kome je zatočio oko 30.000 Srba, Jevreja i Roma. Oko 10.000 logoraša je streljano, a ostatak internirano na prinudni rad u Nemačku. Nakon Drugog svetskog rata Niš stasava u jedan od najvećih privrednih centara socijlističke Jugoslavije i Srbije. Danas je to moderan grad, privredni, politički, administrativni, kulturni, obrazovni i zdravstvenih centar južne Srbije.
Turistička ponuda Niša pruža mogućnosti za raznolike vrste turizma, od gradskog odmora i poslovnog turizma u samom gradu, do zdravstvenog turizma u Niškoj Banji. Nišku turističku razglednicu čine brojni kulturno-istorijski spomenici iz različitih istorijskih perioda, od praistorije i rimskog doba, preko srednjeg veka, do XX veka i Drugog svetskog rata. Značajniji kulturno-istorijski spomenici su: arheološko nalazište Mediana - carsko imanje iz rimskog perioda sa raskošnom palatom cara Konstantina Velikog; Niška tvrđava - jedna od najočuvanijih turskih tvrđava izgrađena 1723. godine, Ćele kula - nesvakidašnji spomenik stradanja Srba pod turskom vlašću koju su Turci sagradili od lobanja srpskih vojnika poginulih u Boju na Čegru, nedaleko od Niša gde se danas nalazi monumentalni spomenik podignut u znak sećanja na junačku smrt Stevana Sinđelića i njegovih 3000 vojnika, Spomenik oslobodiocima Niša - jedan od simbola Niša podignut 1937. u znak sećanja na borbe za oslobođenje Niša; Logor "Crveni krst" - nacistički koncentracioni logor u kome je tokom Drugog svetskog rata bilo zatočeno oko 30.000 Nišlija, Spomen-park Bubanj - jedno od najvećih stratišta srpskog naroda u Drugom svetskom ratu. Poklonici verskih znamenitosti u Nišu mogu obići četiri pravoslavne crkve podignute tokom XIX veka i dve podignute minulih nekoliko godina, zatim tri islamske bogomolje, od kojih samo jedna služi u verske svrhe - Islam-agina džamija sagrađena 1870. godine, kao i katoličku crkvu podignutu krajem XIX veka. U okolini Niša i u Sićevačkoj klisuri nalazi se još nekoliko starih i znamenitih crkava i manastira Srpske pravoslavne crkve.
Među najposećenijim okolnim mestima i izletištima Nišlija su: Sićevačka klisura - uzak deo doline Nišave između sela Prosek i Ravni Do, 14 kilometara uzvodno od Niša, zaštićeno prirodno dobro sa reliktnom florom i faunom; Jelašnička klisura - kratka klisura u dolini Jelašničke reke, blizu sela Jelašnica, kod Niške Banje, specijalni rezervat prirode sa vodopadima i raritetnom florom i faunom; izletište Bojanine vode na ogranku Suve planine iznad sela Jelašnica; Kamenički vis - izletište blizu Niša, sa terenima za zimske sportive, Cerjanska pećina - 14 kilometara udaljena od Niša, a ataru sela Cerija, pećina dužine šest kilometra sa prostranim dvoranama ispunjenim lepim pećinskim nakitom, Oblačinsko jezero - prirodno jezero 20 kilometara zapadno od Niša, u podnožju Malog Jastrepca, nadomak sela Oblačina, Suva planina - jedna od najlepših planina Srbije čije lepote tek otkrivaju ljubitelji netaknute prirode, Niška Banja - nalazi se 10 kilometara istočno od Niša, u podnožju Koritnjaka, ogranka Suve planine, jedno od vodećih banjskih lečilišta Srbije, Banja Toplo - nalazi se 25 kilometara severno od Niša, u živopisnoj dolini Toponičke reke, između Golog brda i Božurišta, iako još uvek nema status banje njene termomineralne vode su odadvno poznate kao dobar lek za reumu, bolesti očiju i nervnog sistema.

KRUŽNE TURE - NIŠ
Narodni muzej Niša
Arheološko nalazište Medijana
Car Konstantin Veliki ANTRFILE
Niška tvrđava
Ćele kula
Boj na Čegru ANTRFILE
Logor Crveni Krst i Memorijalni park Bubanj
Spomenik oslobodiocima Niša
Spomenik kralju Aleksandru Karađorđeviću
Spomenik Stevanu Sremcu i Kalči
Crkve i manastiri Niša
Saborna crkva Svete Trojice
Crkva Svetog Arhanđela - mala saborna crkva
Crkva Svetog Pantelejmona
Crkva Svetog Nikole
Latinska crkva u Gornjem Matejevcu
Gabrovački manastir
Manastir Svetog Jovana u Gornjem Matejevcu
Manastir Svete Petke Iverice u Sićevačkoj klisuri
Manastir Svete Bogorodice u Sićevačkoj klisuri
Izletišta Niša
Sićevačka klisura
?elašnička klisura
Cerjanska pećina
PLANINE I JEZERA
Suva planina
Bojanine vode ANTRFILE
Oblačinsko jezero
ZDRAVSTVENI TURIZAM
Niška Banja



| Za članove . . . |
| Paunpress - početna |



Druge destinacije u Srbiji:

ALEKSINAC | ZRENJANIN | APATIN | ARANĐELOVAC | ARILJE | BAČ | BAČKA PALANKA | BAČKA TOPOLA | BAČKI PETROVAC | BAJINA BAŠTA | BANJA KOVILJAČA | BEČEJ | BELA CRKVA | BOR | ČAČAK | ĆUPRIJA | DESPOTOVAC | DIVČIBARE | GUČA I DRAGAČEVO | FRUŠKA GORA | GOLUBAC | GORNJI MILANOVAC | INĐIJA | IRIG | IVANJICA | JAGODINA | KANJIŽA | KIKINDA | KLADOVO | KNJAŽEVAC | KOPAONIK | KOSJERIĆ | KOVAČICA | KOVIN | KRAGUJEVAC | KRALJEVO | KRUŠEVAC | KULA | KURŠUMLIJA | LAJKOVAC | LESKOVAC | LJIG | LJUBOVIJA I AZBUKOVICA | LOZNICA | MAJDANPEK I DONJI MILANOVAC | MALI ZVORNIK | NEGOTIN | ALEKSANDROVAC | MIONICA I BANJA VRUJCI | NOVA VAROŠ I ZLATAR | NOVI BEČEJ | NOVI KNEŽEVAC | NOVI PAZAR | NOVI SAD | ODŽACI | OSEČINA I PODGORINA | PALIĆ | PANČEVO | PARAĆIN | PEĆINCI | PIROT | POŽAREVAC | POŽEGA | PRIBOJ | PRIJEPOLJE | PROKUPLJE | RAŠKA | RUMA | ŠABAC | ŠID | SJENICA I PEŠTER | SMEDEREVO | SOKOBANJA | SOMBOR | SRBOBRAN | SREMSKA MITROVICA | SREMSKI KARLOVCI | STARA PAZOVA | STARA PLANINA | SUBOTICA | SVILAJNAC | TARA | TOPOLA | TRSTENIK | UŽICE | VALJEVO | VELIKO GRADIŠTE | VRANJE | VRBAS | VRNJAČKA BANJA | VRSAC | ZAJEČAR | ZLATIBOR |