LESKOVAC

Nekad grad tekstila, danas grad roštilja

Grad Leskovac nalazi se na jugu Srbije, 298 kilometara južno od Beograda, na međunarodnom drumskom i železničkom pravcu za Makedoniju i Grčku. Posle Niša to je najveći grad južne Srbije. Smestio se u središte prostrane i plodne Leskovačke kotline, na reci Veternici, podno brda Hisar. Ranije u bivšoj Jugoslaviji Leskovac je bio poznat kao grad tekstila nazivan "srpskim Mančesterom", a danas je poznat po roštilju i drugim specijalitetima mesa sa žara, kao i po proizvodnji paprike koja predstavlja jedan od simbola ovog kraja.
Administrativno grad Leskovac obuhvata 144 naseljena mesta, od kojih su Leskovac, Grdelica i Vučje gradskog tipa. Prema popisu stanovništva iz 2002. godine u opštini Leskovac živi oko 160.000 stanovnika, dok sam grad ima oko 60.000 stanovnika. Opština se prostire na površini od 1.025 kvadratnih kilometara. Na severu se graniči sa opštinom Doljevac, severoistoku sa opštinom Gadžin Han, istoku sa Vlasotincem, na jugu sa opštinama Vladičin Han, Vranje i Kosovska Kamenica, a na zapadu sa opštinama Lebane i Bojnik.
Leskovac predstavlja jedno od većih saobraćajnih čvorišta Srbije. Kroz njega prolazi evropski drumski i železnički Koridor 10. Međunarodni auto put E 75 od Beograda, preko Niša, Leskovca i Vranja vodi dalje na jug prema Skoplju i Atini, kao i međunarodna železnička pruga koja je kroz Leskovac prošla davne 1886. godine. Regionalni putevima Leskovac je preko Vlasotinca i Babušnice povezan sa Pirotom na severoistoku, a preko Lebana i Medveđe sa Prištinom na jugozapadu. Leskovac je od Niša na severu udaljen 45 kilometara.
Glavno obeležje reljefu ovog kraja daje Leskovačka kotlina, ispresecana rekama i okružena planinama. Kotlina je dugačka oko 50 kilometara, a široka oko 45 kilometara. Prostire se na površini od oko 2.250 kvadratnih kilometara. Istočnim obodom kotline, od juga prema severu, teče najveća reka leskovačkog kraja - Južna Morava koja zajedno sa Zapadnom Moravom tvori Veliku Moravu. U Južnu Moravu se ulivaju: Vlasina; Veternica; Jablinica, Pusta Reka i Vučjanka čije se vode pre nego što dođu u Južnu Moravu uliju u Veternicu. Leskovačku kotlinu uokviruju planine Babička gora na severoistoku, Čemernik na jugoistoku, Kukavica na jugu, Goljak i Radan na zapadu i Saličevica na severozapadu. Na severu se graniči sa Niškom kotlinom, a na jugu preko Grdeličke klisure sa Vranjsko-bujanovačkom kotlinom. Nadmorska visina Leskovačke kotline kreće se od 210 do 240 metara. Grad Leskovac se nalazi na nadmorskoj visini od 228 metara. Na širem području leskovačkog kraja postoje tri veštačka jezera: Brestovačko, Vlasinsko i jezero Barje koje služi za vodosnadbevanje Leskovca.
Leskovac i njegova šira okolina imaju umereno-kontinentalnu klimu. Srednja godišnja temperatura iznosi 11,3 oC. Leta znaju biti jako topla, dok su zime umereno hladne. Leskovac leti ima oko 45 sunčanih dana, a zimi 29 dana sa snegom. Najtopliji mesec je jul, a najhladniji januar. Brojni arheološki nalazi pokazuju tragove života ljudi na području Leskovca još u doba neolita, oko 3000 godina pre nove ere. Do dolaska Rimljana na ovo područje u II veku, ovde je živelo ilirsko pleme Dardanci. Za vreme rimske vladavine leskovački kraj se nalazio u provinciji Dardaniji. Posle pada Sirmijuma, sedište arhiepiskopije i rimskog perfekta postaje Justinijana prima ili Caričin grad koji je podignut početkom VI veka nedaleko od današnjeg Lebana. Sredinom XII veka srpski župan Stefan Nemanja ovu oblast je dobio na poklon od vizantijskog cara Manojla I Komnina. Leskovački kraj se u srednjem veku zvao Glubočica ili Dubočica po dubokom glibu ovoga tada močvarnog područja. Kasnije kada se močvara isušila iza nje je ostalo puno leske, po kojoj naselje dobi ime Leskovac. Kao grad, Leskovac se prvi put pominje 1400. godine u Povelji kneginje Milice i njenih sinova Stefana i Vukana, kojom manastiru svetog Panteleja na Svetoj Gori poklanjaju neka sela u okolini Leskovca. Pod vlast Turaka Leskovac je pao 1454. godine. Turci su Leskovcu dali ime Hisar i on je bio značajno mesto u njihovoj administrativno-teritorijalnoj podeli države. Srpska vojska je Leskovac od Turaka oslobodila 11. decembra 1877. godine, kada počinje njegov moderni društveni i ekonomski razvoj u okviru Srbije u kojoj brzo stiče status regionalnog centra.
Krajem XIX i početkom XX veka Leskovac je sa svojih 13 fabrika tekstila bio prestonica tekstilne industrije Srbije i bivše Jugoslavije. Pred Drugi svetski rat leskovačke tekstilne fabrike ostvarivale su gotovo polovinu ukupne proizvodnje tekstila u Jugoslaviji. Danas je malo šta ostalo od te slave jer je leskovačka tekstlna industrija skroz propala u tranziciji. Iako poslednjih godina privredno posustao, Leskovac je i dalje ekonomski, društveni, politički, kulturni, prosvetni i administrativni centar južne Srbije. Nosioci aktuelnog razvoja su hemnijska i farmaceutska industrija na čelu sa renomiranom kompanijom "Zdravlje", kao i intenzivna poljoprivredna proizvodnja, pre svega povrtarstvo i voćarstvo čije najbolji predstavnik preduzeće "Porečje" iz Vučja.

KRUŽNE TURE - LESKOVAC
Narodni muzej Leskovca
Kuća Bore Dimitrijevića Piksle (Gradska kuća)
Kuća Šop Đokića
Crkva odžaklija
Arheološki lokalitet i spomenici na Hisaru
Justiniana Prima - Caričin grad
Skobaljić grad
Jašunjski manastiri
Crkva i konak u selu Rudaru
Muzej tekstilne industrije u selu Strojkovce
Električna centrala na reci Vučjanki
PLANINE I JEZERA
Vlasinsko jezero
ZDRAVSTVENI TURIZAM
Sijarinska banja
DOGAĐAJI
Roštiljijada



| Za članove . . . |
| Paunpress - početna |



Druge destinacije u Srbiji:

ALEKSINAC | ZRENJANIN | APATIN | ARANĐELOVAC | ARILJE | BAČ | BAČKA PALANKA | BAČKA TOPOLA | BAČKI PETROVAC | BAJINA BAŠTA | BANJA KOVILJAČA | BEČEJ | BELA CRKVA | BOR | ČAČAK | ĆUPRIJA | DESPOTOVAC | DIVČIBARE | GUČA I DRAGAČEVO | FRUŠKA GORA | GOLUBAC | GORNJI MILANOVAC | INĐIJA | IRIG | IVANJICA | JAGODINA | KANJIŽA | KIKINDA | KLADOVO | KNJAŽEVAC | KOPAONIK | KOSJERIĆ | KOVAČICA | KOVIN | KRAGUJEVAC | KRALJEVO | KRUŠEVAC | KULA | KURŠUMLIJA | LAJKOVAC | LJIG | LJUBOVIJA I AZBUKOVICA | LOZNICA | MAJDANPEK I DONJI MILANOVAC | MALI ZVORNIK | NEGOTIN | NIŠ | ALEKSANDROVAC | MIONICA I BANJA VRUJCI | NOVA VAROŠ I ZLATAR | NOVI BEČEJ | NOVI KNEŽEVAC | NOVI PAZAR | NOVI SAD | ODŽACI | OSEČINA I PODGORINA | PALIĆ | PANČEVO | PARAĆIN | PEĆINCI | PIROT | POŽAREVAC | POŽEGA | PRIBOJ | PRIJEPOLJE | PROKUPLJE | RAŠKA | RUMA | ŠABAC | ŠID | SJENICA I PEŠTER | SMEDEREVO | SOKOBANJA | SOMBOR | SRBOBRAN | SREMSKA MITROVICA | SREMSKI KARLOVCI | STARA PAZOVA | STARA PLANINA | SUBOTICA | SVILAJNAC | TARA | TOPOLA | TRSTENIK | UŽICE | VALJEVO | VELIKO GRADIŠTE | VRANJE | VRBAS | VRNJAČKA BANJA | VRSAC | ZAJEČAR | ZLATIBOR |