STARA PLANINA

Pitomi planinski gorostas

Stara planina sa svojim specifičnim reljefom i zemljištem, čistim rekama i vodama, sa svojim bogatim i raznolikim biljnim i životinjskim svetom i očuvanim tradicionalnim oblicima ljudskog življenja na njoj, spada među najlepše i najočuvanije planine Srbije. Ona pripada sistemu Balkanskih planina koje se protežu od Crnog mora na istoku do Vrške čuke i Zaječara na zapadu. Njeno drugo ime je Balkan i po njoj je Balkansko polustrvo dobilo ime. Svojim većim delom se prostire u Bugarskoj, dok je deo koji zalazi u Srbiju omeđen dolinama reka Beli i Trgoviški Timok i Visočice, a na istoku državnom granicom sa Bugarskom.
Srpski deo Stare planine administrativno pripada opštinama Zaječar, Knjaževac, Pirot i Dimitrovgrad. Ukupna površina planinskog masiva u Srbiji iznosi 1.802 kvadratna kilometra. Kroz istoriju Stara planina je predstavljala prirodnu granicu između Srbije i Bugarske. Danas se njenim masivom srpsko-bugarska državna granica poteže u dužini od 130 kilometara. Najviši vrh Stare planine u Srbiji je Midžor koji se nalazi na 2.169 metara nadmorske visine, dok je u Bugarskoj najviši vrh Botev sa svojih 2.376 metara nadmorske visine. Najviši vrhovi planinskog venca duž državne granice su: Golemi kamen (1.969 m), Dupljak (2.032 m), Midžor (2.169 m), Golema čuka (1.957 m), Vražja glava (1.935 m), Tri čuke (1.937 m), Kopren (1.963 m) i Srebrna glava (1.932 m). Značajniji vrhovi delova planine koji dublje zalaze u Srbiju su: Babin zub (1.758 m), Žarkova čuka (1.848 m), Prilepski vrh (1.905 m), Tupanar (1.955 m), Lazarevi jaglaci (1.874 m) i drugi.
Reljef Stare planine predstavlja prirodnu vrednost koja se sreće kod malog broja planina u Srbiji. To je prema prostoru koji zauzima velika planina, sa vrhovima iznad 1400 metara nadmorske visine. Reljef Stare planine čine blagi i oštri usponi, prostrane livade i pašnjaci, brojne reke i njhovi useci i doline, te kompleksi bukovih i četinarskih šuma. Stara panina u Srbiji pripada pojasu kontinentalne klime, gde su leta topla i sušna a zime hladne sa jakim vetrovima i puno snega. Prelazna godišnja doba, proleće i jesen, slabo su izražena. Sneg se na Staroj planini zadržava od oktobra do apraila. Na južnim padinama planine je nešto kraće prisutan - od novembra do marta. Ako bi preciznije govorili o klimi Stare planine, onda možemo reći da se na njoj izdvaja nekoliko posebnih klimatskih regiona: prelazni ili subplaninski klimatski region na prostorima između 600 i 1.250 metara nadmorske visine, pravi planinski klimatski region na visinama između 1.250 i 1.900 metara i visokoplaninski klimatski region na prostorima iznad 1.900 metara nadmorske visine.
Stara planina spada u red planina bogatih vodom, sa brojnim rekama, potocima i izvorima. Sve njene reke ulivaju se u Timok ili u Nišavu. Najveće su Trgoviški Timok koji izvire ispod Babinog zuba i Nišava koja nastaje ispod vrha Kom u Bugarskoj. Ostale značajnije reke i potoci Stare planine u Srbiji su: Toplodolska reka, Visočica, Temščica, Dojkinačka reka, Jelovička reka i Rosomačka reka. Najviši vodopadi na Staroj planini su Čunguljski vodopad visok 42 metra i vodopad Pilj čija visina u kaskadama iznosi 64 metra.
Celo područje Stare planine karakteriše veliki broj biljnih i životinjskih vrsta, a posebno onih koje su endemične. Karakteristične endemične biljne vrste su: rosulja, runolist, lincura, beli lokvanj, Pančićev pelen, Na ovoj planini raste i najmanji bor u Evropi - bor krivulj, zatim smrča, crni bor, hrast lužnjak, bukva i druge vrste drveća. Bogatstvo flore Stare planine ogleda se i u velikoj raznolikosti lekovitog bilja koju čini kantarion, hajdučka trava, bokvica, virak, majčina dušica, lincura i mnoge druge. Što se tiče životinjskog sveta, na Staroj planini se mogu sresti sledeće ptice: tetreb, koga još ima samo na Tari, beli orao, suri orao, droplja, sova i druge. Registrovano je ukupno 160 vrsta ptica, od kojih se njih 92 vode kao prirodna retkost. Od ostalih životinjskih vrsta, na Staroj planini borave medvedi, srne, divlje svinje, jeleni lopatari, vidre, divokoze, slepo kuče, kuna zlatica, vuk, lisica i druge.
Vlada Srbije 1997. godine je Staru planinu, kao područje izuzetno vredno sa stanovišta raznovrsnosti biljnog i životinjskog sveta i njihovih zajednica, njenih geomorfoloških, geoloških, hidroloških i hidrogeoloških osobenosti i pojava i kao područje u kojem su prisutni tradicionalni oblici života i kulturnih dobara, proglasila za Park prirode, Ukupna površina Parka prirode "Stara planina" iznosi 142.220 hektara. On se prostire na području opština Zaječar, Knjaževac, Pirot i Dimitrovgrad. Utvrđeno je više prirodnih rezervata i spomenika prirode. O ovom Parku prirode stara se Javno preduzeće "Srbijašume".

Turistička ponuda
Babin zub
Belmuž ANTRFILE
Smeštajni kapaciteti i ski-staze



| Za članove . . . |
| Paunpress - početna |



Druge destinacije u Srbiji:

ALEKSINAC | ZRENJANIN | APATIN | ARANĐELOVAC | ARILJE | BAČ | BAČKA PALANKA | BAČKA TOPOLA | BAČKI PETROVAC | BAJINA BAŠTA | BANJA KOVILJAČA | BEČEJ | BELA CRKVA | BOR | ČAČAK | ĆUPRIJA | DESPOTOVAC | DIVČIBARE | GUČA I DRAGAČEVO | FRUŠKA GORA | GOLUBAC | GORNJI MILANOVAC | INĐIJA | IRIG | IVANJICA | JAGODINA | KANJIŽA | KIKINDA | KLADOVO | KNJAŽEVAC | KOPAONIK | KOSJERIĆ | KOVAČICA | KOVIN | KRAGUJEVAC | KRALJEVO | KRUŠEVAC | KULA | KURŠUMLIJA | LAJKOVAC | LESKOVAC | LJIG | LJUBOVIJA I AZBUKOVICA | LOZNICA | MAJDANPEK I DONJI MILANOVAC | MALI ZVORNIK | NEGOTIN | NIŠ | ALEKSANDROVAC | MIONICA I BANJA VRUJCI | NOVA VAROŠ I ZLATAR | NOVI BEČEJ | NOVI KNEŽEVAC | NOVI PAZAR | NOVI SAD | ODŽACI | OSEČINA I PODGORINA | PALIĆ | PANČEVO | PARAĆIN | PEĆINCI | PIROT | POŽAREVAC | POŽEGA | PRIBOJ | PRIJEPOLJE | PROKUPLJE | RAŠKA | RUMA | ŠABAC | ŠID | SJENICA I PEŠTER | SMEDEREVO | SOKOBANJA | SOMBOR | SRBOBRAN | SREMSKA MITROVICA | SREMSKI KARLOVCI | STARA PAZOVA | SUBOTICA | SVILAJNAC | TARA | TOPOLA | TRSTENIK | UŽICE | VALJEVO | VELIKO GRADIŠTE | VRANJE | VRBAS | VRNJAČKA BANJA | VRSAC | ZAJEČAR | ZLATIBOR |