KANJIŽA

Varoš zdravlja i tišine

Kanjiža, na mađarskom Magyarkanizsa, jedno je od poznatijih banjskih lečilišta u Vojvodini i Srbiji. Nalazi se na krajnjem severoistoku zemlje, na obali reke Tise, petnaestak kilometara od granice sa Mađarskom. Od Subotice je udaljena 40 kilometara, Novog Sada 120 kilometara, a od Beograda 200 kilometara. U nju se iz Novog Sada može doći putem preko Bečeja, Ade i Sente, ili auto putem Novi Sad - Subotica. Etnički, Kanjiža je mešovito naselje, sa većinskim mađarskim stanovništvom i sa još petnaestak nacija, među kojima su posle Mađara najbrojiniji Srbi. U opštini Kanjiža stoga su u zvaničnoj upotrebi dva jezika - mađarski i srpski.
Kanjiža ima oko 10.000 stanovnika, oko 10 odsto manje nego pre deceniju i po. Po svojoj arhitekturi Kanjiža ima odlike pravog srednjoevropskog gradića, sa primetnim uticajima baroknog i secesijskog stila. Pleni svojom uređenošću i čistim ulicama i trgovima.
Današnja opština Kanjiža formirana je 1960. godine, spajanjem tri ranije opštine - Kanjiže, Horgoša i Martonoša. Danas se ona sastoji od 13 naselja, u kojima ukupno živi 27.440 stanovnika. Kanjiža ima veliki značaj kao pogranična opština, pošto se preko njene teritorije i graničnog prelaza Horgoš odvija obiman međunarodni saobraćaj i promet robe. Ona je i rečna opština. Rečni prelaz kod Kanjiže pominje se još davne 1093. godine. Na njemu su se uvek završavali mnogi putevi. Posle izgradnje mosta za drumski saobraćaj, tranzitni karakter kanjiškog prostora još više je došao do izražaja. Robni i putnički saobraćaj između severnog Banata i severne Bačke odvija se preko ovog mosta.
Kanjiža leži na bogatom "nalazištu" termo-mineralne vode, akumulirane u sedimentima nekadašnjeg okeana Paratetisa, u stvari preteči Panonskog mora. Lekovitost te vode je odavno poznata, što joj je i donelo status banjskog lečilišta. Nadmorska visina naselja je 87 metara. Smešteno je duboko u ravnici Panonske nizije, otvorena sa svih strana uticaju raznolikih vazdušnih masa. Klima je kontinentalna sa toplim letima i hladnim zimama Za naziv mesta Kanjiža pretpostavlja da je slovenskog porekla. Izvodi se iz reči knez, kneževa, ali se ne zna tačno šta je prvobitno označavao, da li neku vodu, potok, reku ili neki posed, eventualno sedište kneza, župana. Od reči knez potiče i Kenesna, Canisa, Kenese, Kanisa, Kanjiža. Istorija Knjiže stara je bezmalo deset vekova. Osnivanje prvobitnog naselja objašnjava se blizinom i bogatsvom reke Tise, prelaza preko reke i raskrsnicom zapadnih, južnih i severnih puteva. Za vreme Rimljana i seobe naroda stvoreno je stražarsko mesto i izgrađeno zemaljsko utvrđenje Feldvar kod ušća potoka Kaniša, kasnijeg Kereša. U vekovima koji su usledili, na ovim prostorima smenjivali su se brojni narodi i osvajačke vojske, da bi se sredinom XVIII veka, posle iseljavanja Srba, u većem broju doselili Mađari koji do današnjih dana čine većinsko stanovništvo Kanjiže. Kraj XIX i početak XX veka bio je period uspona i intenzivnog razvoja Knjiže. Razvijala se poljoprivreda, zanatstvo, trgovina, industrija. Osnivani su parni mlinovi, pilane, prva parna ciglana i crepana koju je 1903. osnovao čuveni industrijalac Herman Grinfeld. Gospodin Grinfeld je 1913. u Kanjiži sagradio i prvo banjsko lečelište. Gradska kuća je podignuta 1912. godine. U vremenu između dva svetska rata došlo je do izvesne stagnacije u razvoju varoši. Oporavak je usledio 60-ih godina minulog veka kada je počela eksploatacija nafte, kada je sagrađen novi most preko Tise. Ubrzano se razvijala građevinska i metalna industrija, proizvodnja građevinskog i izolacionog materijala. Preduzeće "Potisje Kanjiža" danas je stasalo u jednog od najvećih i najuspešnijih proizvođača crepa, ne samo u Srbiji, nego i šire u Evropi.
Mnogi od posetilaca, Kanjižu nazivaju "Gradom tišine i zdravlja".Ova rodna tišina suština je grada, iz nje izrastaju brojne kulturne i zabavno-rekreativne manifestacije na obali reke Tise, u parkovima i drugim javnim prostorima Kanjiže. Letnji meseci su vreme održavanja međunarodnih manifestacija: Festival cvetanja reke Tise, Festival dečjih i modernih plesova, Festival ribolova, atletski i plivački maraton, kajakaška regata. Narodni park, reka Tisa, ljubaznost i gostoprimstvo meštana nadahnjuju pesnike i pisce u Koloniji književnika koja se održava već 55 godina..Jesen je rezervisana za festival džeza koji se ističe raznolikošću svojih muzičkih boja i nijansi isto onako kako se jesen ispoljava svojom smirujućom raznobojnošću.

ZDRAVSTVENI TURIZAM
Banja Kanjiža
Specijalna bolnica za rehabilitaciju "Banja Kanjiža"
Smeštajni kapaciteti
KRUŽNA PUTOVANJA - KANJIŽA
Cvetanje Tise
Kulturno-istorijski spomenici
Specijalni rezervat prirode "Selevenjske pustare"
DOGAĐAJI
Dani džeza u Kanjiži



| Za članove . . . |
| Paunpress - početna |



Druge destinacije u Srbiji:

ALEKSINAC | ZRENJANIN | APATIN | ARANĐELOVAC | ARILJE | BAČ | BAČKA PALANKA | BAČKA TOPOLA | BAČKI PETROVAC | BAJINA BAŠTA | BANJA KOVILJAČA | BEČEJ | BELA CRKVA | BOR | ČAČAK | ĆUPRIJA | DESPOTOVAC | DIVČIBARE | GUČA I DRAGAČEVO | FRUŠKA GORA | GOLUBAC | GORNJI MILANOVAC | INĐIJA | IRIG | IVANJICA | JAGODINA | KIKINDA | KLADOVO | KNJAŽEVAC | KOPAONIK | KOSJERIĆ | KOVAČICA | KOVIN | KRAGUJEVAC | KRALJEVO | KRUŠEVAC | KULA | KURŠUMLIJA | LAJKOVAC | LESKOVAC | LJIG | LJUBOVIJA I AZBUKOVICA | LOZNICA | MAJDANPEK I DONJI MILANOVAC | MALI ZVORNIK | NEGOTIN | NIŠ | ALEKSANDROVAC | MIONICA I BANJA VRUJCI | NOVA VAROŠ I ZLATAR | NOVI BEČEJ | NOVI KNEŽEVAC | NOVI PAZAR | NOVI SAD | ODŽACI | OSEČINA I PODGORINA | PALIĆ | PANČEVO | PARAĆIN | PEĆINCI | PIROT | POŽAREVAC | POŽEGA | PRIBOJ | PRIJEPOLJE | PROKUPLJE | RAŠKA | RUMA | ŠABAC | ŠID | SJENICA I PEŠTER | SMEDEREVO | SOKOBANJA | SOMBOR | SRBOBRAN | SREMSKA MITROVICA | SREMSKI KARLOVCI | STARA PAZOVA | STARA PLANINA | SUBOTICA | SVILAJNAC | TARA | TOPOLA | TRSTENIK | UŽICE | VALJEVO | VELIKO GRADIŠTE | VRANJE | VRBAS | VRNJAČKA BANJA | VRSAC | ZAJEČAR | ZLATIBOR |