GORNJI MILANOVAC

Kraj bogat prirodnim lepotama i istorijskim znamenitostima

Opština Gornji Milanovac se nalazi u jugozapadnom delu Šumadije, na prostoru podgorina planina Rudnik, Suvobor i Maljen. Sam grad se smestio u kotlini reke Despotovice, na južnim padinama planine Rudnik, 122 kilometra južno od Beograda, duž zapadne strane Ibarske magistrale. Prema popisu stanovništva iz 2002. godine, Gornji Milanovac je imao 23.982 stanovnika, dok je na teritoriji cele opštine živelo 47.641 stanovnik. Gornji Milanovac je naselje novijeg datuma, postoji od sredine 19. veka. Osnovan je 1853. godine. Mesto na kome je grad počeo da se razvija zvalo se Divlje polje. Ovo mesto je pripadalo selu Brusnica, koje je za vreme turske vladavine bila sedište vlasti rudničkog kraja. To je nastavilo da bude i u vreme srpske kneževske samouprave. Krajem 1850. za okružnog načelnika u Brusnicu dolazi Mladen Žujović, koji uviđa nepogodnosti Brusnice kao naselja i kao administrativno-upravnog centra i čini sve napore da se naselje izmesti na pogodnije mesto. Ukazom kneza Aleksandra Karađorđevića iz 1853. godine na Divljem polju počinje gradnja novog naselja, koje dobija ime Despotovica po reci na čijim obalama se počelo graditi. Naselje je ovo ime nosilo do 1859. godine, kada je Miloš Obrenović, vrativši se po drugi put na kneževski presto Srbije, u spomen na svog brata Milana Obrenovića, vojvode rudničkog, posebnim ukazom Despotovici promenio ime u Gornji Milanovac.
Gornji Milanovac je jedan od retkih gradova u Srbiji čije su urbanističke planove izgradnje projektovali arhitekti. Ulice su prosečene tako da su dovoljno široke za razvijen i moderan saobraćaj i skoro se sve seku pod pravim uglom. U centru naselja se nalazi prostran i lepo uređen trg sa koga se otvaraju široki vidici prema okolnim planinama, što predstavlja posebnu vrednost grada. Milanovac se brzo razvijao. U decenijama koje su usledile, intenzivno se razvija trgovina i zanatstvo. Najviše je bilo opančarskih radnji, kafana i trgovina. U XX veka Gornji Milanovac stasava u značajan privredni, administrativno-politički i kulturni centar šireg područja, koje je u Srbiji poznato kao Takovski kraj. Danas Opština Gornji Milanovac ima 63 naselja. Osim Gornjeg Milanovca i Rudnika, sva ostala naselja imaju karakter sela, s tim što su centri više sela u velikoj meri urbanizovani pa liče na male varošice. U bivšoj Jugoslaviji Milanovac je bio jedan od razvijenijih industrijskih centara, sa uspešnim preduzećima kao što su bila: PIK "Takovo", "Metalac", Konfekcija "Rudnik", FAD, "Zvezda", "Tipoplastika", "Tetra pak" "Dečje novine". Danas su staru slavu sačuvali jedino "Metalac" i "Tetra pak", ali je u međuvremenu stasalo nekoliko uspešnih privatnih preduzeća, kao što su recimo "Spektar" i "Papir Print". Milanovac je dobro saobraćajno povezan sa ostalim delovima Srbije, Kroz opštinu prolazi Ibarska magistrala, koja ga na severu povezuje sa Beogradom, a na jugu sa Kraljevom i Čačkom. Veoma je značajan i regionalni put koji ga povezuje sa Rudnikom i dalje sa Topolom i Beogradom, kao i put preko Pranjana prema Požegi, te preko Gruže prema Kragujevcu.
Reljef takovskog kraja je brdsko-planinski, sa veoma hladnom umereno-kontinentalnom klimom, do čega dolazi usled prisustva više planina u okolini: Maljena (970 m), Suvobora (866 m) i Rajca (848 m) na zapadu, Rudnika (1.132 m) na severu, Ješevca (902 m) na istoku i Vujna (845 m) na jugu. Srednja godišnja temperatura vazduha kreće se od 7,7 C na vrhu Rudnika, do 10 C u Milanovcu. Jul je najtopliji mesec, a januar najhladniji. Milanovac se nalazi na nadmorskoj visini od 332 metra. Na klimu ovog kraja u značajnoj meri utiču i reke. Teritorijom opštine teče više reka: Despotovica, Gruža, Dičina, Čemernica i Kamenica.

Takovo
Takovski kraj je područje u opštini Gornji Milanovac koje zahvata predele između tri manja rečna sliva i tri planine. To su doline reka Čemernice, Dičine i Despotovice i prostor između planina Suvobora, Rudnika i Vujna. Predeo se pruža pravcem zapad-istok. Današnje središte mu je u Gornjem Milanovcu, a tokom XIX veka je bilo u selu Takovu, čuvenom kao mesto u kome je podignut Drugi srpski ustanak. Takovski kraj je kao predeona celina formiranu tokom XIX veka. Sve do tada ovaj kraje je bio poznat kao rudnički srez. Nakon Drugog srpskog ustanka, koji je podignut upravo u selu Takovu, sve se više govori o takovskom kraju. Ovo ime su naročito potencirali Obrenovići, koji su rodom iz takovskog kraja. Milan, rodonačelnik dinastije, brat po majci Miloša Obrenovića, rođen je u selu Brusnici. Tako je u vreme Obrenovića rudnički kraj postao nadaleko poznat kao Takovo.



KRUŽNA PUTOVANJA - GORNJI MILANOVAC
Muzej rudničko-takovskog kraja
Zgradu bivšeg okružnog načelstva
Crkva Svete Trojice
Park Brdo mira
Manastir Vraćevšnica
Manastir Vujan
Crkve brvnare takovskog kraja
Crkva brvnara u Pranjanima
Pranjani ANTRFILE
Znamenito selo Takovo
Drugi srpski ustanak ANTRFILE
Savinac
Mina Karadžić ANTRFILE
Koštunići
Izvori termo-mineralne vode
PLANINE I JEZERA
Rudnik
Varošica Rudnik ANTRFILE
Suvobor i Ravna Gora
Sabor na Ravnoj Gori ANTRFILE



| Za članove . . . |
| Paunpress - početna |



Druge destinacije u Srbiji:

ALEKSINAC | ZRENJANIN | APATIN | ARANĐELOVAC | ARILJE | BAČ | BAČKA PALANKA | BAČKA TOPOLA | BAČKI PETROVAC | BAJINA BAŠTA | BANJA KOVILJAČA | BEČEJ | BELA CRKVA | BOR | ČAČAK | ĆUPRIJA | DESPOTOVAC | DIVČIBARE | GUČA I DRAGAČEVO | FRUŠKA GORA | GOLUBAC | INĐIJA | IRIG | IVANJICA | JAGODINA | KANJIŽA | KIKINDA | KLADOVO | KNJAŽEVAC | KOPAONIK | KOSJERIĆ | KOVAČICA | KOVIN | KRAGUJEVAC | KRALJEVO | KRUŠEVAC | KULA | KURŠUMLIJA | LAJKOVAC | LESKOVAC | LJIG | LJUBOVIJA I AZBUKOVICA | LOZNICA | MAJDANPEK I DONJI MILANOVAC | MALI ZVORNIK | NEGOTIN | NIŠ | ALEKSANDROVAC | MIONICA I BANJA VRUJCI | NOVA VAROŠ I ZLATAR | NOVI BEČEJ | NOVI KNEŽEVAC | NOVI PAZAR | NOVI SAD | ODŽACI | OSEČINA I PODGORINA | PALIĆ | PANČEVO | PARAĆIN | PEĆINCI | PIROT | POŽAREVAC | POŽEGA | PRIBOJ | PRIJEPOLJE | PROKUPLJE | RAŠKA | RUMA | ŠABAC | ŠID | SJENICA I PEŠTER | SMEDEREVO | SOKOBANJA | SOMBOR | SRBOBRAN | SREMSKA MITROVICA | SREMSKI KARLOVCI | STARA PAZOVA | STARA PLANINA | SUBOTICA | SVILAJNAC | TARA | TOPOLA | TRSTENIK | UŽICE | VALJEVO | VELIKO GRADIŠTE | VRANJE | VRBAS | VRNJAČKA BANJA | VRSAC | ZAJEČAR | ZLATIBOR |