KRAGUJEVAC

Grad za 21. vek

Grad Kragujevac je kulturni, prosvetni, zdravstveni, privredni i politički centar Srbije. Nalazi se u srcu Šumadije, 140 kilometara južno od Beograda. Ima 57 naseljenih mesta. Podignut je na obalama reke Lepenice, u Kragujevačkoj kotlini, gde se dotiču ogranci šumadijskih planina: Rudnika, Crnog Vrha i Gledićkih planina. Sa 180 252 stanovnika Kragujevac je četvrti grad po veličini u Srbiji. Na gradskom području živi 147.473 stanovnika, a na seoskom 32.779.
Kao centar srpske auto industrije druge polovine 20. veka, Kragujevac je prebrodio krizu na razmeđu vekova i danas stasava u privlačno mesto za investicije, za započinjanje biznisa, za zaposlenje, za život dostojan čoveka. Kragujevačka fabrika "Zastava automobili" 2008. je sa vodećim svetskim proizvođačem automobila, italijanskim "Fiat-om" potpisala ugovor o zajedničkom ulaganju koji je označio početak revitalizaciju srpske auto-industrije, otvaranje novih radnih mesta i stvaranje preduslova za ukupni razvoj celog kraja. Kragujevac je danas najperspektivniji grad Srbije. Slavna je prošlost Kragujevca, te i ne čude novootvorene perspektive razvoja. Brojni arheološki nalazi sa područja Kragujevca i šire okoline pokazuju da se na ovim prostorima odvajkada živelo. U vreme Rimljana na padinama Šumadije stvoreno je naselje koje je po prisutnim bujnim bukovim šumama nazvano Mezija (što na jeziku Iliraca znači bukovina). Prvi pisani zapis o današnjem naselju načinili su Turci 1476-77.godine. U turskim izvorima Kragujevac se pominje kao Karagovindža. To je tipična turska palanka sa kaldrmisanim ulicama, ćepencima, sarajima i džamijom. Sa dolaskom Turaka skoro celokupno hrišćansko stanovništvo sa ovog područja se bilo iselilo. Sve do Prvog srpskog ustanka, većinu stanovnika varoši su činili Turci. Srpski živalj je uglavnom živeo iznad gradskog naselja i bavio se zemljoradnjom.
Pravi procvat Kragujevac doživljava posle Drugog srpskog ustanka, od 1818.god. kada je proglašen prestonicom obnovljene Srbije. Povoljan središnji geografski položaj, nacionalno homogeno stanovništvo za razliku od Beograda u kome je bila turska uprava, naveli su kneza Miloša da za središte svoje vlasti odabere Kragujevac. Formira se nova varoš kao sušta suprotnost nasleđenoj turskoj palanci. Novi centar knez Miloš gradi na prostoru današnjeg Narodnog muzeja, Malog parka i Stare crkve. To je bio početak urbanističkog uređenja grada. Čitav niz institucija se osniva: prve novine - "Novine srbske" pod uredništvom Dimitrija Davidovića, muzička formacija "Knjaževsko - srpska banda" koju osniva Jozef Šlezinger, prvi teatar "Knjaževsko - srpski teatar" pod upravom Joakima Vujića, prva gimnazija 1833.godine, Licej - viša škola 1838.godine, prva galerija slika, prvi sud "Sud kragujevački" 1820.godine, prva apoteka 1822.godine, kao i muzej i biblioteka. Zahvaljujući statusu prestonice Kragujevac je u 19. veku doživeo veliki politički, kulturni i privredni napredak. Preseljenjem prestonice Srbije u Beograd, 1841. godine, zaustavlja se razvoj varoši, dolazi do opadanja zanatstva i trgovine. Nosilac razvoja Kragujevca u kasnijem periodu, krajem 19, početkom 20. veka je vojna industrija, a u drugoj polovini 20. veka auto industrija.
Za Kragujevac se može reći da ima povoljan geografski položaj. Kroz grad prolazi stari put Beograd - Kragujevac - Niš i železnička pruga Beograd-Lapovo-Skoplje. Kragujevac je svojevrsni saobraćajni centar iz koga vode putevi u šest pravaca. Do 2010.godine će auto-putem Kragujevac-Lapovo biti povezan sa evropskim Koridorom 10. U pogledu reljefa na na širem kragujevačkom području se razlikuju tri dela: viši planinski, srednji pobrđe i niski ravničarski deo. Na području grada vlada umereno-kontinentalna klima. Nadmorska visina naselja se kreće od 185 do 220 metara Najhladniji mesec je januar sa prosečnom temperaturom 0.5o C, a najtopliji jul sa temperaturom od 27o C. Prosečna godišnja temperatura iznosi 11.5o C.
Kragujevac je bio mesto rođenja ili mesto delovanja mnogih srpskih znamenitih ličnosti. U nekoliko navrata od 1820. godine u Kragujevcu je boravi Vuk Stefanović Karadžić, Dimitrije Davidović, urednik "Novina Srbskih", sekretar kancelarije Kneza Miloša, Jovan Stejić, lekar, naučnik i pisac, jedan od osnivača Društva srpske slovesnosti preteče Srpske akademije nauka i umetnosti, Josif Pančić je živeo i radio u Kragujevcu od 1847. do 1853. godine, Joakim Vujić je osnovao prvi srpski teatar - "Knjaževsko - srpski teatar", svoju političku aktivnost u Kragujevcu razvija Svetozar Marković, đak Kragujevačke gimnazije i prvi socijalista u Srbiji i na Balkanu, čuveni pesnik i slikar Đura Jakšić u Kragujevcu je 1865. i 1866. radio kao učitelj osnovne škole i tom prilikom napisao čuvenu pesmu "Na Liparu".

Šumadija
Šumadija je jedan od najvećih i najstarijih geografskih regiona Srbije. Smeštena je između Save i Dunava na severu, Velike Morave na istoku, Zapadne morave na jugu i Kolubare, Ljiga i Dičine na zapadu. Kao severna granica Šumadije uzima se pojas između Kosmaja i Avale. Oblast je nekada obilovala šumama, pa je po tome nazvana Šumadija. Grad Kragujevac je prirodni i druzštveni centar regije. To je živopisan kraj, nesvakidašnje prirode, koga karakteriše brežuljkasto-brdovito zemljište, blago zatalasano i pitomo.
Planine u Šumadiji nose sledeće epitete: niska i zelena Avala, pitomi Kosmaj, šumovita lepotica Bukulja, mermerni Venčac, uzvišeni i dominantni Rudnik, kupasti Vujan, raščlanjeni Crni vrh, usamljeni Juhor, prostrane Gledičke planine. Gradovi Šumadije su: Aranđelovac, Barajevo, Batočina, Gornji Milanovac, Knić, Kragujevac, Lapovo, Lazarevac, Ljig, Mladenovac, Rača, Rekovac, Smederevo, Smederevska Palanka, Sopot, Topola, Varvarin. Velika Plana.



KRUŽNE TURE
Kragujevac
Narodni muzej
Galerija Narodnog muzeja
Moderna galerija Narodnog muzeja
Stara Skupština
Amidžin konak
Konak Kneza Mihaila
Memorijalni park "Kragujevački oktobar"
Streljanje Kragujevčana oktobra 1941.
Muzej "21. oktobar"
Muzej Stara livnica
Crkve u Kragujevcu
Stara crkva kragujevačka, Hram Svete Trojice
Nova kragujevačka crkva
Prva kragujevacka gimnazija
Ostali kulturno-istorijski spomenici i spomenici arhitekture
Zgrada Okružnog suda
Zgrada Knjaževsko-srpskog tetra
Sokolana
Denin konak Regentova kuća
Hotel "Zelengora"
Spomenici
Spomenik palim Šumadincima
Spomenik Vuku Karadžiću
Spomenik Joakimu Vujiću
Spomenik Jovanu Ristiću
Spomenik vojvodi Radomiru Putniku
Spomenik "Ranjenik"
Spomenik prvoj štafeti
Spomenik "Uznesenje"
Čehoslovačko groblje
Staro vojničko groblje
Prirodne atrakcije i izletišta
Akvarijum "Kragujevac"
Veliki park
Park u Ilinoj vodi
Lipar
Jezero u Šumaricama
Jezero Bubanj
DOGAĐAJI
SERVISNE INFORMACIJE
Kontakti od interesa
Smeštajni kapaciteti
Restorani i kafane



| Za članove . . . |
| Paunpress - početna |



Druge destinacije u Srbiji:

ALEKSINAC | ZRENJANIN | APATIN | ARANĐELOVAC | ARILJE | BAČ | BAČKA PALANKA | BAČKA TOPOLA | BAČKI PETROVAC | BAJINA BAŠTA | BANJA KOVILJAČA | BEČEJ | BELA CRKVA | BOR | ČAČAK | ĆUPRIJA | DESPOTOVAC | DIVČIBARE | GUČA I DRAGAČEVO | FRUŠKA GORA | GOLUBAC | GORNJI MILANOVAC | INĐIJA | IRIG | IVANJICA | JAGODINA | KANJIŽA | KIKINDA | KLADOVO | KNJAŽEVAC | KOPAONIK | KOSJERIĆ | KOVAČICA | KOVIN | KRALJEVO | KRUŠEVAC | KULA | KURŠUMLIJA | LAJKOVAC | LESKOVAC | LJIG | LJUBOVIJA I AZBUKOVICA | LOZNICA | MAJDANPEK I DONJI MILANOVAC | MALI ZVORNIK | NEGOTIN | NIŠ | ALEKSANDROVAC | MIONICA I BANJA VRUJCI | NOVA VAROŠ I ZLATAR | NOVI BEČEJ | NOVI KNEŽEVAC | NOVI PAZAR | NOVI SAD | ODŽACI | OSEČINA I PODGORINA | PALIĆ | PANČEVO | PARAĆIN | PEĆINCI | PIROT | POŽAREVAC | POŽEGA | PRIBOJ | PRIJEPOLJE | PROKUPLJE | RAŠKA | RUMA | ŠABAC | ŠID | SJENICA I PEŠTER | SMEDEREVO | SOKOBANJA | SOMBOR | SRBOBRAN | SREMSKA MITROVICA | SREMSKI KARLOVCI | STARA PAZOVA | STARA PLANINA | SUBOTICA | SVILAJNAC | TARA | TOPOLA | TRSTENIK | UŽICE | VALJEVO | VELIKO GRADIŠTE | VRANJE | VRBAS | VRNJAČKA BANJA | VRSAC | ZAJEČAR | ZLATIBOR |